Artykuy

Jako osoba wyksztacona take jako ekonomista polityczny (wspczesnej ekonomii politycznej uczy mnie K. Dascher) znam spektrum polityczne wielu krajw europejskich. Spektrum polityczne Polski jest wyjtkowe- brak jest na przykad cakowicie jakiejkolwiek oferty centroprawicowej.

Platforma Obywatelska jest bardzo czystym przykadem partii populistycznej, ludowej, konserwatywnej. z jej polityk budowy stadionw i boisk sportowych, czy te z ?kultur asfaltu? (wobec np. ?kultury transportu zbiorowego? obecnej w krajach o wyszym poziomie kapitau ludzkiego- vide Japonia, Szwajcaria, Niemcy, Holandia, a lider rankingu HDI- Norwegia, utrzymuje dodatkowo niezwykle gst sie krajowych pocze lotniczych).

Centroprawica tradycyjnie kontestowaa pozycje ideowe populistw, konserwatystw, ludowcw, politykw w stylu Donalda Tuska. Przykadem mog by dwie partie centroprawicowe rzdzce Estoni, albo niemiecka FDP (partia Wolnych Demokratw). Wszystkie te partie centroprawicowe na poziomie europejskim przynale do ALDE- Sojuszu Liberaw i Demokratw na rzecz Europy.

Tymczasem polska populistyczna Platforma Obywatelska na poziomie europejskim przynaley do Europejskiej Partii Ludowej, skupiajcej np. wgierski Fidesz pod przywdztwem Viktora Orbna, woski PdL Silvio Berlusconiego, francuskie UMP Nicholasa Sarkozy’ego. S to zwykle oportunistyczne partie wadzy, podkrelajce swoj ?ludowo?.

I to jest w zasadzie wszystko w temacie.

Moe teraz troch o fenomenie centro-prawicy. Partie centroprawicowe, w odrnieniu od populistyczno-ludowych konserwatystw, cechuj si znacznie wiksz kompetencj w sprawach gospodarki. Zwalczaj monopole, przeciwstawiaj si filcowi managerw pastwowych przedsibiorstw ze wiatem polityki.

Dla przykadu: niemiecka FDP jest okrelana jako w literaturze jako najbardziej pro-wolnorynkowa partia w niemieckim parlamencie. Jej cele to:

-tworzenie miejsc pracy poprzez popraw klimatu dla realizowania inwestycji.

-uproszczenie systemu podatkowego,

-demonta przeszkd biurokratycznych,

-prywatyzacja, deregulacja zmonopolizowanych bran, zniesienie wielu subwencji.

-ograniczenie zaduenia kraju.

Na pozycjach obyczajowych centroprawica dopuszcza zwizki partnerskie czy prawo do posiadania mikkich narkotykw w cile okrelonych ilociach. W krajach rzdzonych przez centroprawic okrelane s limity domowych upraw marihuany czy dopuszczalne maksymalne granice posiadania okrelonych substancji psychoaktywnych.

Mottem partii jest slogan „tak duo pastwa jak tylko potrzeba, tak mao pastwa jak tylko jest moliwe”. Partia ta deklaruje ograniczenie ingerencji pastwa w ycie jednostek, jak te „tworzenie i ochron wolnoci kadego”. Legalizuje si prostytucj, walczy si z wykluczeniem czy ponianiem, odbieraniem godnoci rnym mniejszociom, co jest typowe dla na przykad populistycznych ludowcw w rodzaju PO.

Przykad Estonii pokazuje e centroprawica te moe rzdzi caym krajem naszej czci Europy, i to przez wiele kadencji, przy znacznie wyszym wskaniku demokratyzacji czy wolnoci prasy ni ten wystpujcy w Polsce. Rzdy PO spisabym raczej na karb brakw demokracji czy wolnoci prasy ni wini za to wyborcw, ktrzy w polskich warunkach czsto o danej ofercie wyborczej dowiedzie si nie mog.

Polska dzi jest krajem o do wyranym ?systemie partii dominujcej?, bdcym raczej pochodn sytuacji na ?upstream market?, ktrym w tym wypadku jest rynek mediw, podobnie jak na przykad we Woszech czy w Meksyku. Wszdzie tam, z racji sytuacji na ?rynku upstream?, (rynku, jakby to przetumaczy, w ?gr rzeki?), konsolidacje i monopolizacje rynkw medialnych przeoyy si na dominacj zwykle jednej opcji politycznej i wyksztaciy systemy ktre byy nie- kontestowalne.

Niekontestowalno oznacza i bariery wejcia na tak zamknite rynki s bardzo wysokie. W polskich warunkach dla prowadzenia biznesu politycznego potrzebna jest take ?economics of attention?- ekonomika przycigania uwagi, ekonomika ogldalnoci- bowiem na wskutek braku spoecznej kontroli nad sektorem mediw doszo do nieformalnej pionowej integracji podmiotw rynku mediw z podmiotami wiata polityki. Jest tajemnic poliszynela e stacja TVN24 (koncern ITI) jest powizana towarzysko i personalnie z politykami Platformy Obywatelskiej. ?Stacja zaprzyjaniona?, jak uj to Andrzej Wajda.

Owszem, taka integracja pionowa jest domen wielu ‚wadliwych demokracji?, ale w krajach uznawanych w wiatowych rankingach za pene demokracje (jest to ok. 26 krajw wiata) taka integracja pionowa ma may zakres w porwnaniu z Polsk, Meksykiem czy Wochami.

Flanka centroprawicowa od jakiego czasu nie jest w Polsce wypeniana, albo dziaajcym na niej podmiotom brak poczucia, e mona ?zapa wiatr w agle? i nawet rzdzi krajem, tudzie bez wikszych problemw dosta si do parlamentu, zyskujc gosy wszystkich tych rozczarowanych miakoci populizmu Platformy Obywatelskiej, i wszystkich tych oczekujcych take spoecznych przemian, dajcych wiksz godno mniejszociom wykluczanym i ponianym w polityce ludowo-populistycznej.

Warto zaapelowa o powstanie centroprawicy w Polsce wanie z pozycji ekonomisty. To centroprawica blisza jest receptom polityki gospodarczej formuowanym przez takie gwiazdy wspczesnej mikroekonomii miast i regionw, wspczesnej ekonomii rozwoju jak amerykaski badacz Richard Florida. Za polityka gospodarcza Platformy Obywatelskiej to recepty z poowy minionego wieku, powtarzajce jakie bdy, bdce wynikiem take zapaci polskiego sektora wyszej edukacji.

Sdz e polska polityka powinna si rozwija, i do przodu. Krokiem naprzd byoby choby powstanie formacji centroprawicowej, organizacji ktra reprezentowaaby znacznie wyszy poziom kompetencji w gospodarce ni ludowo-populistyczno-konserwatywna Platforma Obywatelska. Nie mam jednak pewnoci, czy nasz kraj posiada wystarczajce zasoby ludzie by stworzy taki ruch polityczny. Drena mzgw jest faktem, by moe ?utajnionym? w Polsce z jej produkujcym naukowy hoax zamiast statystyk rzdowym GUS-em (podajcym e Polsk zamieszkuje 38,17 mln obywateli. Niemniej drena mzgw nastpi na ogromn skal w gospodarczo bardzo zblionych Bugarii i Rumunii. Trudno podejrzewa by w Polsce byo odmiennie.

Polska jest obecnie zarzdzana tak, jak krajami zarzdzaj konserwatywno-ludowi populici. Polityka stadionw, autostrad, media-monopoli stoi w przeciwstawiestwie do polityki bibliotek, reform gospodarczych, naprawy uniwersytetw, odbudowy czsto ju nieistniejcych sieci transportu zbiorowego. Polityki zorientowanej na zmniejszanie kosztw zewntrznych (wybr midzy motoryzacj indywidualn a transportem zbiorowym/ lotnictwem wewntrzkrajowym jest tego dobrym kazusem). Polityki ?liveable cities? ktrej populici przeciwstawiaj polityk status-quo. Tymczasem nawet Sojusz Liberaw i Demokratw jako jeden z gwnych filarw zawiera ?zielon ekonomi? (por. http://www.alde.eu/key-priorities/green-economy-climate-change/ )

Zmiemy postrzeganie polskiej rzeczywistoci politycznej. PO okazali si konserwatywnymi populistami, nabrali nawet i mnie. Polska potrzebuje modernizacji, nie za siy stagnacyjnej, realizujcej archaiczne, budzce drwiny koncepcje gospodarcze sprzed pwiecza. Etatyzm, pastwowy kapitalizm, hodowanie idei wzrostu PKB zaniedbujc jednoczenie wzrost kosztw zewntrznych i transakcyjnych. To wszystko sugeruje niekompetencj, ale jest te typowe dla ruchw popularnych. Chcc mie lepsz ofert w polskiej polityce, ba, w ogle jakkolwiek moliwo wyboru, naley si jej domaga. Obecnie dla rzdw PO nawet nie ma alternatywy. Polska sprawia wraenie kraju z systemem partii dominujcej, zreszt nawet takie rankingi jak Democracy Index 2010 lokuj j w grupie niesprawnych, wadliwych demokracji.

Czytaj dalej

Polska

9 tez miejskich na ratuszach polskich miast

Kongres Ruchw MiejskichDzi w samo poudnie w odzi, Gdasku, Warszawie, Wrocawiu, Sopocie i Poznaniu odbyo si przybicie 9 tez miejskich do drzwi Ratusza. Postulaty zostay opracowane na poznaskim Kongresie Ruchw Miejskich. W sformuowaniu tez brao udzia ponad 50 organizacji pozarzdowych na czele z grup „My-Poznaniacy”.

W dokumencie czytamy:

My, uczestnicy i uczestniczki Kongresu Ruchw Miejskich apelujemy do opinii publicznej, do wiata polityki i mediw, o zwrcenie uwagi na sytuacj i problemy polskich miast.

To one s motorem nowoczesnego rozwoju, to w nich jest skupiony gwny potencja cywilizacyjny i kulturalny. Miasta potrzebuj mdrej, dalekowzrocznej polityki miejskiej i dobrego prawa, wspierajcego ich zrwnowaony i sprawiedliwy rozwj, demokracj miejsk i spoeczestwo obywatelskie.

Niezbdne jest rozpoczcie debaty publicznej nad nastpujcymi tezami:

1. Mieszkacy maj niezbywalne prawo do miasta.
2. Budet partycypacyjny to tworzenie przez mieszkacw caego budetu miasta. To nie tylko procedury, ale szeroki ruch spoeczny.
3. Zagwarantowanie sprawiedliwoci spoecznej i przeciwdziaanie ubstwu i wykluczeniu jest obowizkiem wsplnoty miejskiej.
4. Rewitalizacja historycznych obszarw podtrzymuje tosamo miast i jest warunkiem ich rozwoju. Nie moe ogranicza si do remontw, musi by zintegrowanym dziaaniem wypracowanym wraz z mieszkacami.
5. Do chaosu! Kultura przestrzeni zagwarantowana adem prawnym pozwoli na podniesienie jakoci ycia w miecie.
6. Demokracja to nie tylko wybory. Mieszkacy maj prawo do realnego, opartego na wzajemnym szacunku, udziau w podejmowaniu decyzji o miecie.
7. Miasta i obszary metropolitalne powinny by zarzdzane zgodnie z zasadami zrwnowaonego rozwoju
i przeciwdziaania procesom suburbanizacji.
8. Lokalizowanie instytucji krajowych w rnych miastach sprzyja rozwojowi caego kraju.
9. Polskie miasta i obszary metropolitalne potrzebuj wsparcia w integracji systemw transportu: kolejowego, drogowego, publicznego transportu zbiorowego, rowerowego i pieszego dla osignicia celw Biaej Ksigi o transporcie i Karty Lipskiej.

Krystian Legierski (radny partii Zieloni 2004) i Wojciech Kosowski o 9 tezach miejskich

[youtube http://www.youtube.com/watch?v=rqTMMrBJ72Y&w=560&h=349%5D

Czytaj dalej

Artykuy

Grecka Agora i grecka ulica

Nasza cywilizacja nikomu nie zawdzicza tak wiele jak staroytnym Grekom. Od podstaw geometrii po porzdki architektoniczne, od epiki po teatr, od filozofii po estetyczny kanon zotego podziau ? to wszystko bierzemy od Grekw.

Staroytnym Ateczykom zawdziczamy te demokracj. To oni ponad V wiekw p.n.e. wprowadzili powszechny udzia obywateli w sprawowaniu wadzy, wolne wybory, rzdy wikszoci i kadencyjno urzdw.

Dzisiejsi Grecy poprzez uliczne demonstracje, koktajle Mootowa, rabunki sklepw i rzucanie kamieniami chc wymusi na rzdzie i parlamencie odejcie od ci budetowych, bez ktrych Grecja, yjca od lat ponad stan, po prostu zbankrutuje. Rozdte przywileje socjalne i monstrualna sfera budetowa ? a wszystko to finansowane z kredytw ? doprowadziy greckie pastwo do stanu niewypacalnoci.

To smutne widzie, jak wspczeni ateczycy depcz nasze wsplne, ale przede wszystkim swoje wasne dziedzictwo. Rzdy ulicy nie maj nic wsplnego z rzdami ludu zgromadzonego na staroytnej Agorze.

Jeli w Grecji wygra ateska ulica, to kraj pogry si w cakowitym chaosie. Grecja przestanie by symbolem demokracji. Bdzie symbolem anarchii.

Pawe Piskorski

Czytaj dalej

Artykuy

Ambasador polskich spraw

Zmar Jan Kuakowski. Miaem zaszczyt wsppracowa z Nim w Parlamencie Europejskim. Zasiadalimy razem w grupie Porozumienia Liberaw i Demokratw.

W Parlamencie Europejskim Janek by postaci powszechnie znan i powaan, o szerokich kontaktach, ktre umiejtnie wykorzystywa dla polskich spraw. Na Zachodzie, gdzie spdzi wiksz cz swojego ycia, znano Go przede wszystkim jako wanego dziaacza zwizkowego ? wszak przez kilkanacie lat by sekretarzem generalnym wiatowej Konfederacji Pracy. W Polsce pamita bdziemy o Jego zaangaowaniu w organizacj pomocy dla Solidarnoci w stanie wojennym.

Ale przede wszystkim by Janek jednym z gwnych twrcw dzisiejszej pozycji Polski w Unii Europejskiej ? najpierw jako pierwszy polski ambasador przy Wsplnotach Europejskich, a pniej, w rzdzie Jerzego Buzka, jako gwny negocjator warunkw polskiego czonkostwa w Unii.

Dzisiejsza Polska tak bardzo zmieniona na lepsze przez ostatnie ponad dwie dekady ma kilku ojcw swojego sukcesu. Obok Lecha Wasy, Bronisawa Geremka, Tadeusza Mazowieckiego, Jacka Kuronia czy Leszka Balcerowicza jest nim take Jan Kuakowski ? ambasador polskich spraw.

Pawe Piskorski

Czytaj dalej

Polska

Ukad ledczy

Chyba wszyscy syszelimy o samorzdowym ?ukadzie warszawskim?. Ta zbitka sowna nie opisywaa rzeczywistoci, a bya jedynie sum pomwie i kamstw wykorzystywanych przez politykw a take niektrych dziennikarzy, przeciwnych mojej prezydenturze w Warszawie. Szczeglnie silna wiara w istnienie przestpczego ukadu cechowaa pniejszego prezydenta Warszawy Lecha Kaczyskiego oraz czoowych politykw PiS z okresu IV RP. Rozbicie mitycznego ?ukadu? byo jednym z gwnych zada realizowanych wtedy przez PiS-owskich prokuratorw i ledczych z CB.

Po latach kolejne ledztwa byy umarzane, a jeli ? jak np. w sprawie wiceprezydenta Wojciecha Kozaka ? trafiay do sdu, to koczyy si penym uniewinnieniem. Dzi ju chyba nikt nie ma wtpliwoci, e mitycznego ?ukadu warszawskiego? po prostu nie byo. Istnia natomiast patologiczny ?ukad ledczy? , typowy dla praktyki IV RP.

?Gazeta Stoeczna? (18-19 VI br.) w obszernym tekcie opisaa kulisy ledztwa w tzw. sprawie ?ukadu warszawskiego?, ktrego konsekwencj jest toczony obecnie proces wobec 5 oskaronych. Artyku opisuje prawdziw patologi ? ale chodzi tu o patologi ledztwa, a szerzej o patologi IV RP. Oskarenie opiera si na zeznaniu jednej osoby, ktra jest wielokrotnie skazywan oszustk.

Pomwienie przez t oszustk zaprowadzio na aw oskaronych Ludwik Wujec. Prokuratura oskara j o przyjcie 20 ty. z jako czci apwki, ktr mia otrzyma Pawe Bujalski. Prokuratura nie widzi sprzecznoci w tym, e cao apwki, ktr miaa trafi do Bujalskiego wynosia wedug oskarenia tylko 16 tys. z. Pawe Bujalski spdzi w areszcie ponad 400 dni. ledztwo polegao gwnie na skadaniu mu propozycji w rodzaju ?jak zeznasz co na Pawa Piskorskiego, to wyjdziesz?. W ten sam sposb naciskano na innych oskaronych.

Adwokaci pomwionych a zasiadajce teraz na awie oskaronych osb chc ? jak pisze ?Gazeta? ? przesucha w charakterze wiadka autora aktu oskarenia, ?by opowiedzia o kulisach ledztwa i okolicznociach, w jakich stawiano oskaronym zarzuty?. I bardzo dobrze. Bo by moe dziki temu proces w sprawie mitycznego ?ukadu warszawskiego? zmieni si w oskarenie jak najbardziej realnego ?ukadu ledczego?, dziaajcego wedle znanej zasady sowieckiego prokuratora Wyszyskiego ? ?dajcie mi oskaronego, a paragraf si znajdzie?.

Pawe Piskorski

Czytaj dalej

Artykuy

Ekonomista analizujcy polsk rzeczywisto dostrzee liczne, do szokujce braki w polskim spektrum politycznym. Wiele ideologii politycznych jest w Polsce niereprezentowanych. Kompletnie brakuje na przykad popularnych ruchw centro-prawicowych, centrowo-konserwatywnych. Trudno do ideologii centrowo-konserwatywnej zaliczy na przykad Platform Obywatelsk, ktra swoj keynesistowsk polityk gospodarcz i nader skpym dorobkiem reform wpisuje si raczej do katalogu ruchw popularnych, ludowych. Zreszt- na poziomie europejskim przynaley do Europejskiej Partii Ludowej, skupiajcej np. wgierski Fidesz pod przywdztwem Viktora Orbna, woski PdL Silvio Berlusconiego, francuskie UMP Nicholasa Sarkozy’ego.

Trudno si dziwi wielkiej popularnoci Platformy Obywatelskiej- partia ta bowiem nie ma realnej konkurencji na polskim rynku politycznym. Ruch Janusza Palikota trafi raczej w luk po partii centrowo- lewicowej, i zgromadzi dziaaczy o takich pogldach. Flanka centrowo- prawicowa pozostaa pusta, praktycznie niezagospodarowana. Tymczasem ruch nakierowany na wyborcw o takim wiatopogldzie ma szans sta si jednym z gwnych graczy na polskiej scenie politycznej. Ostatnie transfery politykw do Platformy Obywatelskiej wiadcz o tym e polski odpowiednich zachodnioeuropejskich ?partii wadzy? jest wiadom zmieniajcych si preferencji wyborcw.

Konieczna alternatywa
Niemniej, warto zadba o now alternatyw na polskiej scenie politycznej. Ekonomici czsto przyrwnuj polityk do rynku, rynku politycznego. W momencie gdy jeden z podmiotw zaczyna dominowa, demokracja transformuje si w kierunku systemu partii dominujcej. Polska ma ju obecnie bardzo niski, i obniajcy si rating systemu demokratycznego (poniej Jamajki czy Panamy, jak wyliczy The Economist Intelligence Unit badajcy kondycj systemw demokratycznych na caym wiecie). Koszty wejcia na rynek polityczny s niewspmiernie wysokie w porwnaniu np. do RFN, gdzie wystarczy zebra kilka tysicy gosw w wyborach do Landtagu, by otrzyma subwencje do zdobytych gosw. W Polsce prg uprawniajcy do publicznych subwencji na kampani wyborcz jest okoo 100-krotnie wyszy. Przykadw podobnych barier mona mnoy.

Skuteczny nowy gracz na rynku politycznym mgby odebra Platformie Obywatelskiej nawet 1/3 jej wyborcw. Niemiecka centroprawicowa Partia Wolnych Demokratw, klasyfikowana przez anglojzyczn Wikipedi jako centro-prawica, w ostatnich wyborach do Bundestagu uzyskaa 15 % miejsc w niemieckim parlamencie. Oczywicie, goszc hasa centro-prawicy trudno uzyska peni wadzy, ale mona sta si jzyczkiem u wagi rnych koalicji rzdowych.

Fenomen niemieckiej centro-prawicy
Na czym polega fenomen niemieckiej centro-prawicy? Partia Wolnych Demokratw ongi postrzegana bya jako zajmujca bardziej centrowe pozycje, wywodzia si oryginalnie ze rodowisk wolnociowych poowy XX wieku, opowiadajcych si za wolnociami gospodarczymi i wikszymi swobodami demokratycznymi. Przemiany na rynku politycznym RFN, zmiany obyczajowe w niemieckim spoeczestwie spowodoway e ongi bardziej wolnociowa partia staa si centroprawic. To bardziej wiat dookoa FDP uleg przemianie ni zmienia si sama partia. FDP jest dzi parti osb starszych, przecitny wiek jej aktywistw to dzi a 51 lat, udzia kobiet to 22,5 %.

FDP jest opisywana w literaturze jako najbardziej pro-wolnorynkowa partia w niemieckim parlamencie. Gwnym celem tego ruchu jest tworzenie miejsc pracy poprzez popraw klimatu dla realizowania inwestycji. Partia promuje uproszczenie systemu podatkowego, demonta przeszkd biurokratycznych, prywatyzacj, deregulacj zmonopolizowanych bran, zniesienie wielu subwencji. Gosi konieczno ograniczenia zaduenia kraju. Ruch ten widzi szanse w globalizacji gospodarczej. Poprzez obnienie podatkw sia nabywcza konsumentw, pracobiorcw miaaby ulec zwikszeniu, co przeoyoby si na pobudzenie gospodarki. Od czasu katastrofy elektrowni atomowej w Japonii w FDP trwa wewntrzpartyjna dyskusja nad zrezygnowaniem z tej technologii.

Polityka spoeczna FDP
W dziedzinie spoecznej partia postuluje wprowadzenie Brgergeld, „obywatelskiego wiadczenia”. W ramach tej inicjatywy idzie o zmniejszenie kosztw transakcyjnych, redukcj aparatu urzdniczego zajmujcego si dystrybucj wiadcze spoecznych. Wg tej koncepcji wszystkie wiadczenia socjalne finansowane z podatkw zostayby zlane w jeden transfer.

„wiadczenie obywatelskie” to koncepcja stworzona przez ekonomist Miltona Friedmana, proponujcego by urzdy podatkowe wszystkim obywatelom majcym dochody Poniej pewnego minimum wypacay wiadczenie umoliwiajce godn egzystencj. Idea „obywatelskiego wiadczeni” zostaa dalej rozwinita przez niemieckiego ekonomist Joachima Mitschke. „wiadczenie obywatelskie” przysugiwaoby wszystkim obywatelom nie osigajcym okrelonych dochodw, i byoby wypacane przez urzdy podatkowe po sprawdzeniu szeregu kryteriw. FDP przyja t ide do swojego programu w 2005 roku, a wysoko wiadczenia miaaby wynosi 662 euro dla osoby samotnej. Do tego dochodziyby wiadczenia na dzieci etc. Do projektu reformy wprowadzono take mechanizmy ekonomiczne zachcajce po podejmowania dziaalnoci zarobkowej.

Tak duo pastwa jak tylko potrzeba, tak mao pastwa jak tylko jest moliwe
Wsplnym mianownikiem ruchu jest krytyczne nastawienie do pastwa, jak te do zarwno egalitarystycznych jak te i bardziej konserwatywnych wizji spoecznych. Mottem partii jest slogan „tak duo pastwa jak tylko potrzeba, tak mao pastwa jak tylko jest moliwe”. FDP prbuje ogranicza ingerencj pastwa w ycie jednostek. Gosi „tworzenie i ochron wolnoci kadego”. Ruch ten gosi poparcie dla idei rnych form zwizkw midzyludzkich, np. zwizkw partnerskich i chce im zapewni rwny innym zwizkom status ekonomiczny i urzdowy. Prawa mniejszoci seksualnych s w spoeczestwach Europy Zachodniej domen partii politycznego centrum.

Jeden z liderw partii, notabene ewangelik i ongi gwny jej lider, jaki czas temu publicznie ujawni swoj homoseksualn orientacj seksualn, przychodzc na oficjalne spotkanie ze swoim partnerem. Jednake latami jego odmienna orientacja bya bardzo pruderyjnie skrywan tajemnic poliszynela.

Partia tradycyjnie odrzuca akty prawne ograniczajce wolno jednostek, zwikszajce zakres inwigilacji obywateli. Opowiada si przeciwko zaostrzaniu sankcji karnych, w zamian dajc wikszej liczby policjantw, prawnikw, prokuratorw, aby przyspieszy prac wymiaru sprawiedliwoci i podwyszy poziom bezpieczestwa. Domaga si lepszej resocjalizacji szczeglnie dla modych sprawcw czynw karalnych. Opowiada si za ograniczeniem podsuchw, retencji danych z rozmw telefonicznych etc. Temat narkotykw mikkich, w tym np. popularnie naduywanego medykamentu, jakim jest marihuana, ju nie budzi tak wielkich sporw- prawo precyzuje dopuszczalne limity ilociowe, zdecydowanie zakazano uywania tych substancji w placwkach wychowawczych etc.

Partia FDP take kadzie nacisk na podstawowy dla rozwoju ekonomicznego temat „early childhood economics”. Badania bowiem dowodz, ze dla przyszego rozwoju jednostek najwaniejsze s lata wczesnego dziecistwa. Jak donosi portal ?Science Daily? na podstawie bada przeprowadzanych w Chicago, stopa zwrotu dla spoeczestwa ze rodkw zainwestowanych w edukacj w tym okresie wynosi a 1100 % (por. http://www.sciencedaily.com/releases/2011/02/110204091258.htm ).

Wg FDP opieka nad dziemi na placach przedszkolnych miaaby by oferowana bezpatnie, w cigu poowy dnia od trzeciego roku ycia do zerwki. Ju od pierwszej klasy szkoy podstawowej poprzez zabawy nauczane byyby jzyki obce jako staa cz programu nauczania. Matura byaby zdawana ju po 12 latach nauki szkolnej.

Centroprawica w Polsce
Celowo dokonaem uproszczenia, stosujc dychotomi lewica- prawica. Duo bardziej poprawne jest dwuwymiarowe odwzorowanie spektrum politycznego, na ktrego jednej osi odznacza si pogldy gospodarcze, na drugiej obyczajowe. Obie sfery s wane: wspczeni celebryci ekonomii wskazuj na silne zalenoci midzy poziomem innowacyjnoci w gospodarce a na przykad tolerancj dla mniejszoci, take seksualnych (por. prace Richarda Floridy). Motorem postpu s dzi wartoci, instytucje i kultura, czyli infrastruktura mikka.

Platforma Obywatelska te sfery generalnie zlekcewaya, realizujc w mojej opinii nieaktualn od dekad polityk gospodarcz, hodujc trendom etatystycznym (prby nacjonalizacji prywatnych bankw, zmniejszenie konkurencji w sektorze energetycznym fuzj PGE i Energi, bezprzetargowe miliardowe umowy przewozowe dla ponownie chronionej przed konkurencj rzdowej PKP Intercity, sprawa funduszy emerytalnych et cetera et cetera).

Dokonujc ostatnio przegldu sieci Internet w Polsce pod ktem ruchw centrowych, wolnociowych i centroprawicowych, naliczyem si istnienia okoo 200 witryn, portali, blogw, inicjatyw spoecznych wpisujcych si w te trendy ideowe. Wszystkie one s relatywnie nowe, powstay dziki rozwojowi mediw spoecznociowych, blogosfery, sieci Internet. rodowisko to jednake jest do zatomizowane, mimo i wydaje si bardziej obecne we wspczesnych mediach modych pokole ni rodowisko Platformy Obywatelskiej.

Istniej upione partie polityczne, w rodzaju Partii Demokratycznej czy centro-prawicowego Stronnictwa Demokratycznego, jednym z silniejszych jest centro-prawicowe rodowisko czasopisma Libert majce wicej fanw w sieciach spoecznociowych ni np. partia PJN. Wiele z tych osb, mimo e okrelajce siebie jako do progresywne, w europejskim porwnaniu wpisuj si w trendy centro-prawicowe, podobnie jak niemiecka FDP z jej nowym szefem, Philippem Rslerem, wprost mwicym o bardziej centro-prawicowym charakterze swojego ruchu (por. ?Was uns fehlt?, http://www.facebook.com/note.php?note_id=43922885285 )

We wspczesnym wiecie medialnym partie mona tworzy oddolnie, bez ogldania si na wsparcie ?wielkich mediw komercyjnych? czsto zwizanych z istniejcymi ju na rynku rodowiskami politycznymi. Dobrze dziaajcy ruch oparty o nowe media, wymagajce otwartoci, demokratyzacji, miaby szans pokona impas na polskiej scenie politycznej. Koszty ?gonego? startu takiego ruchu, organizacji wielkiego kongresu w sali dla kilku tysicy osb to, przy rozwanej organizacji, wydatek ok. 15- 30 tys. PLN. Najwiksze z nowych mediw maj kilkakrotnie wicej odbiorcw ni wynosi czny nakad wszystkich polskich gazet codziennych. Janusz Palikot, samodzielnie tworzc swj ruch, ma dzi najwiksz spord wszystkich gwnych partii rzesz fanw w nowych mediach.

Nowe projekty polityczne polskich rodowisk prawicowych zdaj si lekceway prawa rynku. Gra o wyborcw odbywa si dzi raczej o elektoraty Platformy Obywatelskiej i SLD. Po tej stronie spektrum brak jest silnego staego elektoratu, a wyborcy nie s tak mocno przywizani do swoich partii jak np. elektorat PiS. Partia ktra w sposb taktowny podniesie na forum publicznym zarwno (niekiedy wci kontrowersyjne ) tematy obyczajowe, jak i stanie si numerem jeden na rynku politycznym w kwestiach gospodarczych, nie powinna ba si e nie zostanie zauwaona i oceniona przez wyborcw.

Platforma Obywatelska swj sukces zawdzicza rnorodnoci w ktrej odnajdzie si median wyborca. Nowy projekt, zrnicowany od Platformy np. stosunkiem do gospodarki czy praw mniejszoci, i wprowadzajcy do polskiej polityki rodowiska centroprawicowe obecne dzi poza parlamentem, wydaje si by skazanym na sukces (jakim jest nawet uczestnictwo w koalicji rzdowej). Jeli 2/3 wyborcw Platformy Obywatelskiej popiera postulat zwizkw partnerskich, to ruch centroprawicowy chyba ma podstawy do dziaania na rynku politycznym. Mam nawet wraenie, e wielu wyborcw jest zaknionych nowej oferty na rynku polskiej polityki.

Adam Fularz

Czytaj dalej

Artykuy

Europejska Inicjatywa Obywatelska w Warszawie

GEF, Zielony Instytut i OPZZ wsplnie zorganizowali konferencj i warsztaty na temat Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej. Panelici/stki z uczestni(cz)kami podjli kwestie demokracji bezporedniej, spoeczestwa obywatelskiego oraz partycypacji spoecznej. Nastpnie szczegowo dyskutowano rozmaite zagadnienia zwizane z mechanizmami, potencjaem i dowiadczeniami zwizanymi z europejsk inicjatyw obywatelsk.

Konferencja „Europejska inicjatywa obywatelska w Polsce” miaa na celu zapozna wszystkich zainteresowanych z teori i praktyk narzdzi demokracji bezporedniej, ze szczeglnym uwzgldnieniem europejskiej inicjatywy obywatelskiej. Z kolei warsztat zorganizowany 14 czerwca adresowany by do przedstawicieli/ek organizacji pozarzdowych, dziaaczy/czek spoecznych, aktywistw/ek, polityczek/kw. Szczegowy program obu wydarze na dole strony. W ramach projektu dymy do zwikszenia wiadomoci na temat unijnych moliwoci legislacyjnych, zwikszenia aktywizmu spoecznego i skutecznego wykorzystania EIO w Polsce. Zachcamy zo zapoznania si z materiaami dot. europejskiej inicjatywy obywatelskiej.

Zapraszamy do obejrzenia filmu z konferencji:

Czytaj dalej

Z blogw

Nie widziaem ani nie syszaem programu ?Wojewdzki i Figurski? jednak chciabym napisa o rzeczy, ktra jest w naszym kraju bardzo czsta i dotyczy interpretacji wszelakich wytworw kultury, rwnie show biznesu. Ot gdy tylko w jakim dziele sztuki, skeczu, rzebie, filmie czy piosence pojawia si temat tabu, to niezalenie od tego jaka bya intencja twrcw od razu podnoszone jest wielkie larum. Dotychczas zdarzao si tak najczciej gdy wytwr kultury przedstawia jak spraw zwizan z religi bez nabonej czci jak powinien przecie przez szacunek okazywa kady nawet niewierzcy Polak. Sztandarowym przykadem jest sprawa rzeby, ktra przedstawiaa papiea przygniecionego przez meteoryt (nie wiem czy za napisanie ?papiea? z maej litery kto nie postawi mi zarzutw bo nie znam si na uczuciach religijnych). W moim odbiorze byo to przedstawienie kryzysu religii, ktra amie si pod naporem jakich zewntrznych si i nie byo mowy o tym, e autor si z tego cieszy. Dla nierozumiejcych sztuki czy w ogle nie rozumujcych katolikw, przedstawienie papiea inaczej ni jako witego i niezomnego bohatera ju samo w sobie byo obraz (moe widok Jezusa na krzyu te obraa ich uczucia religijne). Nie wiem czym ta ekspozycja bya w odbiorze posa LPR-u ale zoy on skarg na autora, ktry jest arliwym i praktykujcym katolikiem widocznie zatroskanym o stan kocioa katolickiego, ktrego symbolem bez wtpienia jest papie.

W tej sprawie natomiast chodzi o wymianie poprawnoci politycznej (jako zasady, ktr poniewa jest zasad trzeba zama) oraz jak podejrzewam i czego jestem wrcz pewien nawet nie ogldajc tego programu na YouTube, przede wszystkim o pokazanie jakimi debilami s rasici. Wojewdzki jak zwykle powici si w tym celu robic debila z samego siebie, chocia mwic szczerze nie wiem czy chodzio tu bardziej o wywoanie skandalu amic kolejn ?wit? norm czy wanie o zaprezentowanie idiotyzmu jakim jest rasizm wcielajc si w rol rasisty i robic idiot z siebie samego (do czego trzeba niebywaej inteligencji). By moe przesadzili oni tym razem lub niejednoznacznie wyrazili swoj niech do rasizmu (co do ktrej jestem pewien), jednak odbieranie ich skeczy w tak prostacki sposb wiadczy o ubytkach intelektualnych zgorszonych, ktrzy w tym wypadku o dziwo znaleli si wrd zwolennikw prawej strony sceny politycznej. Ludzie ci jak wida potrafi zaatakowa kogo kogo nie lubi nawet gdy wedug nich robi on co co si im podoba tylko dlatego, e nadarzya si okazja. Za chwil obejrz ten program eby sprawdzi na ile miaem racj (chocia jako fan mog si atwo domyli co byo rzeczywist treci).

Czytaj dalej

Z blogw

Partie jednak si nie zmieniaj. Od jakiego ju czasu SLD stara si zerwa z wizerunkiem postkomunistycznego betonu, ktry z socjalizmem ma tyle wsplnego co Stalin z chrzecijaskim miosierdziem, szczeglnie jeeli przyoymy do tej partii ramy nowej lewicy. Wanie na parti nowo lewicow SLD stara si lansowa. Pomc w tym miaa zmiana twarzy czyli liderw, dano szans modemu Napieralskiemu i Olejniczakowi, ktrzy nie kojarz si ju z rzeczywistoci PRLowskiego bazaru jak Leszek Miller czy Jzef Oleksy do spki z ?krtaczem? Kwaniewskim (?Olusiem?). Notabene to co mnie w polityce dziwi to to, e mona cae ycie kama i nie mie z tego powodu wikszych konsekwencji a jeden raz powiedzie prawd tak jak Oleksy i mie znacznie utrudnion karier polityczn (chodzi o nagran rozmow gdzie w przypywie szczeroci Oleksy wyzna swojemu kompanowi, e ?Olu to may krtacz?, ?Szmajdziski to buc?, ?Olejniczak to narcyz? a ?SLD to sitwa i ma nard w d??). Jednak jak wida stara gwardia wraca, moda widocznie wykorzystaa ju swj czas na signicie po wadz. Nic dziwnego z reszt, bo z tak histori czy generalnie ?przeszoci? chyba adna partia w normalnym kraju nie ma prawa przekroczy progu wyborczego.

Chodzi mi tu o ostatnie doniesienia, jakoby na listy wyborcze SLD miaa wrci stara gwardia w osobie Millera czy Oleksego (ktrego pomimo podziwu dla jego odwagi cywilnej niezbyt miaem ochot wicej widzie w telewizji, szczeglnie w charakterze przedstawiciela jakiejkolwiek wadzy). Jarosaw Kaczyski stwierdzi, e rosnce poparcie dla tej partii szczeglnie w obliczu nowych faktw ?mwi co bardzo niedobrego o kondycji moralnej i intelektualnej duej czci polskiego spoeczestwa?.

Jak to zwykle bywa mam na ten temat inne zdanie. Wedug mnie tak due poparcie dla SLD mwi co bardzo niedobrego o kondycji moralnej i intelektualnej czonkw ekipy postsolidarnociowej z samym Kaczyskim na czele oraz braku zapowiadanych, przeomowych dziaa Platformy Obywatelskiej i w ogle braku lewicy w Polsce (jako liczcej si partii).

Czytaj dalej

Artykuy

Polskim problemem jest niedostatek infrastruktury. Ale nawet ta ktra istnieje, nie jest czsto w ogle wykorzystana. Mimo to podnosi si konieczno budowy kolejnej infrastruktury. W Europie i na wiecie popularne s na przykad systemy regionalnych linii lotniczych, czcych mniejsze orodki z wikszymi hubami ruchu lotniczego. Wykorzystuje si samoloty typu STOL, o krtkiej drodze ldowania i startu. Czsto poczenia takie s wspierane w ramach suby publicznej. Celem takie polityki jest poprawa dostpnoci regionw.

Fot. Wybrane wiksze porty lotnicze w RFN, cc wikimedia

Tymczasem w Polsce brakuje infrastruktury lokalnych i regionalnych portw lotniczych, albo taka infrastruktura jest niewykorzystywana, w wielu przypadkach zostaa nawet porzucona przez poprzednich wacicieli. Porty lotnicze o regionalnym lub lokalnym charakterze tymczasem zwykle nie wymagaj kosztownych inwestycji, dla niskich potokw pasaerskich wystarczajce s zwykle ju istniejce budowle, wymagajce modernizacji do roli niewielkich terminali lotniczych.

Fot. Porty lotnicze w Polsce, cc wikimedia, rdo ULC

Przykadem dobrze funkcjonujcego portu tej kategorii jest port Plymouth City Airport, majcy pas startowy o wymiarach 1161 x 30 metrw, obsugujcy dziennie kilka- kilkanacie pocze lotniczych. Poczenia te s obsugiwane przez linie lotnicze wyspecjalizowane w obsudze pocze regionalnych. Samoloty klasy STOL s zdolne ldowa na krtkich pasach startowych.

W Polsce podobnych portw lotniczych jest wiele. Port lotniczy Lubin posiada utwardzon drog startow o wymiarach 1000 30 metrw. Opuszczony port w Legnicy posiada drog startow o wymiarach 1600 40 metrw. rdmiejskie lotnisko Katowice-Muchowiec posiada drog startow o wymiarach 1100 30 metrw. Port lotniczy Opole- Kamie lski posiada drog startow o wymiarach 2300 60 metrw. Port Radom- Sadkw posiada drog startowa o wymiarach 2000 60 metrw. Port lotniczy w Pile posiada drog startow o wymiarach 2400 60 metrw.

Nowozmodernizowany port lotniczy Kielce ? Masw ma drog startow o wymiarach 1155 30 metrw. Port Lotniczy Mazury, jedyny w tej czci Polski, ma drog startow o wymiarach 2000 60 metrw. Proponowany port dla Tarnowa i Tarnobrzega, ulokowany w miecie Mielec, posiada drog startow o wymiarach 2.498 60 metrw. Proponowany dla Bieszczad i Przemyla port lotniczy, ulokowany w miejscowoci Krajna, posiada pas startowy o wymiarach ok. 1200 35 m. Port lotniczy w Toruniu posiada dwa pasy o wymiarach 1269 57 m oraz 1190 57 m. Istniej take nieczynne obecnie penowymiarowe porty w Koszalinie, Supsku, Zielonej Grze, Szczytnie (Mazury), ktre swoj dziaalno generalnie zakoczyy z kocem PRL. Szczeglnie w tych trzech przypadkach mona mwi o regresie pocze lotniczych w regionach wraz z kocem minionego ustroju.

Port lotniczy dla trudno dostpnych ldowo winoujcia i Midzyzdrojw znajduje si 6 kilometrw od winoujcia, w niemieckiej wiosce Heringsdorf, i posiada pas startowy o wymiarach 2305 m 35 m. Port ten, pocztkowo pod nazw Port Lotniczy winoujcie, posiada poczenia ju od 1919 roku. Niestety, s to tylko poczenia do 9 miast RFN i Szwajcarii. Ten port jest przykadem sezonowego portu nadmorskiego, jaki mgby by wzorem dla wielu regionalnych portw caego polskiego Pomorza. A tych moliwych do intensywnego sezonowego wykorzystania jest do znaczna ilo: Gdynia- Kosakowo, Supsk- Redzikowo, Darowo- Darwko, Ustka- Wicko Morskie, Koszalin- Zegrze Pomorskie, Malbork- Elblg, Koobrzeg, Mazury-Szymany.

W Niemczech istnieje, oprcz kategorii duych portw lotniczych, take caa grupa portw maych i bardzo maych. Do tego liberalne przepisy pozwalaj na ldowanie samolotw rejsowych na portach kategorii ldowisko (Verkehrslandeplatz). A 59 z takich ldowisk, technicznie bdcych portami lotniczymi, lecz operujcymi wg najmniej wymagajcych norm, posiada dopuszczenie do podejcia instrumentalnego, take przy bardzo zej pogodzie. Cz z tych portw najniszej kategorii posiada systemy ILS lub podobne.

W Polsce przeszkod s takie instytucje jak Urzd Lotnictwa Cywilnego, zorientowane, nie wiedzie czemu, tylko na istniejce i dziaajce 10 portw pasaerskich w Polsce. To e wschodnia Polska nie posiada czynnego portu lotniczego, a posiadajcy transkontynentalne parametry port lotniczy w Biaej Podlaskiej jest od lat zamknity, zdaje si nie by przedmiotem troski politykw. Istniej lub s realizowane plany budowy kolejnych portw, podczas gdy czsto niewiele dalej marnuje si niewykorzystana infrastruktura. Czsto jej upastwowienie wrcz uniemoliwia jej wykorzystanie przez sektor prywatny. W RFN wiele lokalnych portw lotniczych ruszyo dopiero po ich prywatyzacji, jak na przykad ongi bezowocnie oywiany port Magdeburg- Cochstedt, potem dwukrotnie prywatyzowany. Dopiero nowy waciciel przycign linie lotnicze, oferuje 8 pocze tanich linii tygodniowo.

Szans na rynku maj porty ulokowane przy granicy niemieckiej, takie jak port w Bolesawcu- Krzywej, w aganiu- Tomaszowie, Szprotawie- Wiechlicach, w Chojnej. Mog prbowa obsugiwa niemiecki rynek cargo, dla samej aglomeracji Berlina porwnywalny z rynkiem cargo w caej Polsce. Kusi powinna te moliwo wejcia na rynek tanich linii- moliwe jest obsugiwanie nieodlegej aglomeracji Berlina np. portem lotniczym w aganiu czy Chojnej, zgodnie z tendencj na rynku portw tanich linii, port taki przybiera nazw najbliszej duej aglomeracji, w tym przypadku Berlina.

W Polsce brakuje dyskusji na temat lotnictwa pasaerskiego. Warto zapyta, czy aby Polska nie potrzebuje subwencjonowania kilku relacji lotniczych odwiedzajcych rozmaite mniejsze miasta, lub odlege, nieobjte nowoczesn infrastruktur komunikacyjn regiony? By moe w Bieszczady czy do winoujcia wiele osb wybraoby si samolotem, gdyby odpowiednia infrastruktura zostaa wykorzystana. Ponadto obecne prawo daje wadzom samorzdowym moliwo finansowego wsparcia wybranych relacji lotniczych. Dofinansowywano poczenia do Bydgoszczy czy Zielonej Gry, jak te i dopacano tanim liniom lotniczym w wielu polskich regionach.

Warto pomyle, jak Polska powinna wykorzysta te kilkadziesit nieczynnych portw lotniczych ktre ju istniej. Niektre z nich obsugiway znaczny ruch pasaerski w przeszoci, a dzi mog liczy na znaczne oboenie ruchem samolotw typu General Aviation czy na subwencjonowane przez wadze regionw poczenia samolotami pasaerskimi klasy STOL. Inne mog przycign tanie linie lotnicze- ju zdarzao si ze te caoway klamki tego typu portw (Zielona Gra, Szymany- Mazury).

Ongi barier dla mniejszych portw by koszt systemw radionawigacyjnych. Obecnie na rynek weszy bardzo tanie systemy precyzyjnego naprowadzania samolotw. W styczniu 2009 roku amerykaski odpowiednik Polskiej Agencji eglugi Powietrznej, organizacja FAA, opublikowaa wicej instrukcji podejcia z urzdzeniami LPV (Localizer performance with vertical guidance (LPV) ) ni z bardzo drogimi urzdzeniami ILS. Koszt sygnau dla wszystkich 5400 portw publicznych w USA to poniej 150 mln PLN rocznie. Jest to o 30 % mniej ni roczny koszt obsugi systemu ILS zainstalowanego na jedynie 600 portach w USA (koszt utrzymania ILS obliczono na 82 mln USD rocznie). Dzi nowoczesne systemy speniajce precyzj urzdze ILS i pozwalajce na bezpieczne ldowania w warunkach niepogody to wydatek ok. 150 tys. PLN (systemy SBAS, WAAS) wobec 3- 4,5 mln PLN potrzebnych na instalacj systemu ILS.

Niestety, przeciwko wprowadzeniu takich tanich systemw opowiadaj si niektre rzdowe agencje odpowiedzialne za bezpieczestwo. Polska Agencja eglugi Powietrznej, organizacja ju wczeniej budzca moje zdziwienie, okazaa si ostatnio by tworem przeartym nepotyzmem na niezwyk, niespotykan w Polsce skal. By moe kontrole NIK wyjaniaj choby cz prawdy o tym dlaczego w USA to odpowiedniki takich agend jak PAP zajmuj si wprowadzaniem nowych systemw podejcia precyzyjnego, a w Polsce ci ludzie nic nie wiedz, i nic nie robi w kwestiach bezpieczestwa, szczeglnie na dziesitkach mniejszych lotnisk czy portw lotniczych. Rozwizania ju s. Ale s take pewne osoby, ktre stanowi niezwyke blokady na drodze do uruchomienia procedur precyzyjnego podejcia dla kilkudziesiciu polskich lokalnych portw lotniczych i ldowisk. Warto zapyta o jako ludzi kierujcych takimi agendami.

Polskie instytucje rzdowe tego sektora s take instytucjami odpowiadajcymi raczej za upadek caych segmentw brany lotniczej. Lotniska regionalne, ktre moliwe e byyby czynne przy innej polityce tych instytucji, s tutaj tylko przykadem skali zaniedba.

Adam Fularz

Legenda do mapy polskich portw lotniczych (cc wikimedia, przerbki autora).

Ujto take kilka lotnisk, portw o krtszych drogach startowych ni wymogi klasy STOL. By moe s moliwe regularne loty mniejszymi samolotami.

Lotnisko Olsztyn- Dajtki ma drog startow o dugoci 850 m x 25 m

Lotnisko Gorzw – Lipki Wielkie ma drog startowa o dugoci 800 m x 25 metrw.

Lotnisko Bielsko- Biaa Kaniw posiada pas startowy o wymiarach 700 m x 24 metry.

Lotnisko Ostrw Mazowiecka- Grdy posiada pas startowy o wymiarach 800 m x 30 metrw.

Lotnisko w Orzyszu na Mazurach posiada pas betonowy o wymiarach 2000 m x 20 metrw poronity traw.

Lotnisko w Ornecie ma zniszczony pas startowy.

Lotniska w Ktrzynie/ Wilamowicach i Kronie maj zniszczone betonowe pasy startowe. Podobnie zniszczony jest pas nieujtego na mapie portu Biaystok- Kywlany.

Czytaj dalej