Artykuy

Prawo i Sprawiedliwo, Platforma Obywatelska, Solidarna Polska, a nawet Polskie Stronnictwo Ludowe – te partie czy wstrzemiliwo w kwestiach obyczajowych i akceptacja dla liberalnych rozwiza w gospodarce. Od 2005 roku prawica (w rnych odcieniach) dyktuje warunki na scenie politycznej i ksztatuje ideowe oblicze Polski. Dzieje si to wbrew liberalnym dysydentom w onie wymienianych partii, oczekiwaniom mediw i potrzebom wyborcw. Dlaczego lewicowy wyborca gosuje na prawic lub zostaje w domu? Jakiej oferty potrzebuje i jak j zbudowa?

Dwie dominujce siy, okrelajce si jako lewicowe, Ruch Palikota i Sojusz Lewicy Demokratycznej chc budowa alternatyw, ale kada z nich na swoich warunkach. Celem jest monopol na lewicy (co si prawie udao Grzegorzowi Napieralskiemu) i sprowadzenie mniejszych partnerw do roli kwiatka u kouszka. Po ludzku tak postaw liderw RP i SLD jestem w stanie zrozumie: partiom bogatym, z rozbudowanymi strukturami ciko na rwnych i partnerskim zasadach wsppracowa z ugrupowaniami ktre w najlepszym wypadku maj 1000 czonkw, nie maj pienidzy, s sabo widoczne w mediach, a ich liderki i liderzy s kojarzeni przez kilka procent spoeczestwa i w ogromnej wikszoci nie budz wikszych emocji. Dlatego dla nowej lewicy (Zieloni, Partia Kobiet, ruchy spoeczne) kluczowa jest odpowied na pytanie: Czy do parlamentu mona si dosta tylko przez parlament? Czy liczce si ugrupowanie mona budowa tylko majc ju posw czy jednak da si to zastpi jedeniem po Polsce z debatami, wydawaniem gazet, aktywnoci na blogach i w portalach spoecznociowych, wychodzeniem na ulic. Trzeba te okreli swj stosunek do niezadowalajcych, zarwno w warstwie ideowej, jak i pod wzgldem wiarygodnoci, partii parlamentarnych SLD i RP. Partnerstwo? Rwny dystans do obu ugrupowa czy intensyfikacja wsppracy z jednym z nich? Krytyka czy zaciskanie zbw i milczenie (chociaby z szacunku dla kilku milionw wyborcw, ktrzy w ostatnich wyborach poparli obie partie).

Czytaj dalej

Artykuy

O cyfryzacji telewizji naziemnej

Ju za rok przestawimy odbiorniki na tzw. naziemn telewizj cyfrow w standardzie DVB-T. Mona si co prawda zyma, e dzi ju mao kto oglda telewizj, jednak chociaby transmisje meczw polskiej kadry podczas Euro 2012 pokazuj, e informacje o mierci „szklanego ekranu” s mocno przesadzone.

Tak czy tak – koncesje zostay rozdane, trzy multipleksy dziaaj, a jako odbioru ronie. Naziemna telewizja cyfrowa i nowe rozdanie byy szans na popraw oferty programowej, nagrodzenie tych nadawcw, ktrzy s w stanie pozyskiwa szerok widowni a take przekazanie czci czstotliwoci wedug innych kryteriw ni czysto komercyjne. S jeszcze miejsca w Polsce, gdzie telewizja jest gwn metod kontaktu z kultur, zapewnia dostp do informacji (rwnie tych lokalnych), bawi i uczy 🙂

Czytaj dalej

Artykuy

Prof. Jan Hartman, publicysta „Liberte” i krakowski wykadowca filozofii twierdzi, e Wojewdzki i Figurski swoim artem z Ukrainek walcz z polskim kotustwem. Nie szczdzi obu panom ciepych sw: nazywa ich naszymi pupilami, twierdzi, e obnaaj destrukcyjne zachowania czci Polakw, ktrzy zatrudniaj Ukrainki jako tani pomoc domow, odnoszc si do nich bez szacunku. Logika mocno nacigana.
Jeeli kto twierdzi, e w porannej audycji Wojewdzkiego i Figurskiego nie mielimy do czynienia z mow nienawici, to niech sobie podstawi inn grup spoeczn pod sowo „Ukrainka”. Filosemita niech wstawi „ydwk”, gimnazjalista „galeriank”, dziaacz LGBT „lesbijk” – wybrzmi to obrzydliwie – rwnie jak to, co powiedziao obu panw.

Czytaj dalej

Artykuy

Ruch PalikotaWybory parlamentarne w 2011 roku pokazay, e tysice Polakw wizao z osob Janusza Palikota ogromne nadzieje. Wyrazisto, umiejtne granie na negatywnych emocjach (czego wyrazem bya organizowana przez warszawskiego dziaacza Ruchu, Akcja Krzy), ale rwnie konkretne obietnice zmiany zego prawa (polityka narkotykowa, ustawa o zwizkach partnerskich) sprawiy, e Ruch Palikota by w stanie przecign SLD i zaj na krtki czas gwne miejsce na lewej stronie sceny politycznej. Dzi z tego sukcesu zostao bardzo niewiele: w ostatnim sondau CBOS RP osiga 3-proc. poparcie, takie samo jako rozamowcy z PIS z Solidarnej Polski Zbigniewa Ziobry. I cho mona si zyma, e jeden sonda nic nie znaczy, to dzi ani media, ani wyborcy, ani wreszcie sami posowie Ruchu nie daj nadziei, e „pomarazowi” stan si pocztkiem trwaej zmiany na scenie politycznej.

Dla kadego, czyli dla nikogo

„Naszymi nazwiskami bd nazywa ulice” – mwi oszoomiony sukcesem pose Artur Dbski, wiceprzewodniczcy Ruchu, prywatnie drobny przedsibiorca, ktry dorobi si na handlu z Chinami. „Bd premierem” – grzmia Janusz Palikot w kilku kolejnych wywiadach, zrcznie lawirujc pomidzy skadaniem obietnic przedsibiorcom, a zapewnieniami, e kapitalizm wymaga solidnej korekty, a pastwo naley zagoni do budowania fabryk. W midzyczasie ukasz Gibaa, nowy nabytek Ruchu, uzna, e do polityki powinni i ludzie zamoni, tacy jak on, i przycign do partii odrzuconych przez Platform krakowskich przedsibiorcw, skupionych w jego kole. Caoci dopeniy wywiady z Mari Nowisk, by on Palikota, ktra rzucia troch wiata na styl funkcjonowania w polityce i biznesie lidera Ruchu. Efekt? Dzi Ruch Palikota jest osamotniony na scenie politycznej. Nawet entuzjaci propozycji Ruchu takich jak dekryminalizacja posiadania mikkich narkotykw czy wycofanie religii ze szk nie wierz, e bdzie to mona zrobi wsplnie z Ruchem. Partia nie jawi si jako powany partner na scenie politycznej, a na samej lewicy wielu ma nadziej, na klsk Ruchu i zastpienie go w przyszych wyborach powanym ugrupowaniem (mi osobicie logiczne wydaje si nawizanie do tradycji Unii Pracy lub budowa Zielonych Plus – rozszerzenia formuy partii Zielonych o lokalnych liderw skupionych w organizacjach ekologicznych i samorzdowych).

Ju nigdy?

Czy Ruch ma szans powrci do roli partii aspirujcej o ca stawk – zwycistwo w wyborach parlamentarnych i dobry wynik w prezydenckich? Mao prawdopodobne. Raz utracon wiarygodno bardzo ciko odzyska. Przekonaa si o tym Polska jest najwaniejsza, przekonaa si Samoobrona. Nie jestem w stanie sobie wyobrazi, eby wyborca lewicowy chcia widzie na stanowisku wicepremiera Armanda Ryfiskiego i marszaka Sejmu – Artura Dbskiego. Dzi wida jak na doni, e Palikot nie ma kadr, a powani ludzie boj si trwaych zwizkw z Ruchem. Owszem, mog doradza, bra udzia w konferencjach, ale nie poo na szali wasnych karier i dorobku, aby uwiarygadnia towarzystwo, ktre nie jest za bardzo na serio. I cho naley doceni entuzjazm polityczny, jaki wyksztaci si w procesie formowania si Ruchu, to naley te dostrzec wypalenie – rozmawiaem z kilkoma byymi liderami regionalnymi Ruchu i wiem, e partia bya wodzowska, mao rozdyskutowana, wielu z nich odeszo, nie chcc uczestniczy w prywatnym przedsiwziciu jednego czowieka.

Dzi z pompowaniem Palikota wie si wicej zagroe ni nadziei. Po lewej stronie potrzebna jest daleko idc ostrono – wsppracowa z Ruchem mona, ale tylko na wasnych warunkach. Najblisze tygodnie poka, czy sonda CBOS-u to chwilowa zadyszka czy preludium do krzyknicia „Krl jest nagi”.

Czytaj dalej

polityka

Być może kalkulator prawdopodobieństw nagłych zdarzeń wyjaśni zagadki życia publicznego?

Starsze pokolenia często postępują w sposób zaskakujący dla ludzi z młodszych pokoleń. Być może jest to wina większej liczby traumatycznych przeżyć tamtych ludzi w ich przeszłości? Zwykle inaczej, pokojowo, załatwiamy różne sprawy. Chcemy Państwa uraczyć kalkulatorem prawdopodobieństwa zdarzenia się dwóch czy trzech podobnych zdarzeń w Państwa otoczeniu. Dzieją się pełne nagłych zdarzeń czasy. By tylko … Czytaj dalej

Artykuy

PienidzeNa polskiej scenie politycznej ogromn rol odgrywaj pienidze. Bez nich nie zatrudni si fachowcw do obsugi kampanii, nie bdzie mona objecha Polski w celu organizacji spotka z potencjalnymi wyborcami, nie zapaci si ekspertom, ktrzy przerobi program tak, aby mona go byo przedstawia jako gotowe projekty ustaw. Bez pienidzy partiom politycznym zostaje internet i czas swoich czonkw.

Na wszystkie partie polityczne s naoone takie same obowizki: konieczno skadania sprawozdania finansowego w PKW, rozliczania si z kadego wydanego grosza, zakaz finansowania z zagranicy i pozyskiwania rodkw od firm. Jednoczenie jakiekolwiek pienidze z budetu pastwa otrzymuje tylko 5 ugrupowa. Pozostae s finansowane ze skadek swoich czonkw i darowizn od osb prywatnych. Ugrupowanie, ktre zoy sprawozdanie finansowe odrzucone przez Pastwow Komisj Wyborcz czekaj daleko idce sankcje, z pozbawieniem dotacji wcznie. Odrzucenie sprawozdania Socjaldemokracji Polskiej przyczynio si do ostatecznego upadku tej partii, ktra jeszcze 8 lat bya w stanie przekroczy prg w wyborcach do Parlamentu Europejskiego, a w 2006 roku wprowadzi 11 posw z list Lewicy i Demokratw. Widmo bankructwa wisi te nad PSL-em, ktry ma olbrzymi dug wobec budetu pastwa. Mwi si, e sytuacja finansowa partii sprawia, e jest takim lojalnym koalicjantem Platformy i do ostronie walczy o swoje.

Partie mog wydawa pienidze prawie na wszystko: przejada na etaty, kupowa drogie bilboardy, organizowa przyjcia. Nie mog natomiast zarabia np. na wynajmie nieruchomoci. Partia to nie biznes: chia powiedzie ustawodawca. Dlatego te tak wane jest uchwalenie ustawy o fundacjach politycznych. Posanka Pomaska z PO ju kilka razy wnosia ten projekt pod obrady, jednak za kadym razem by on odrzucany. Ruch Palikota chce przekazywa na ekspertyzy 25 proc. (na razie to deklaracje, poyjemy, zobaczymy). Niemieckie fundacje polityczne dziaaj cakiem niele – s fabrykami myli i dziaania, a swojej dziaalnoci nie ograniczaj do granic RFN. Podobny potencja tkwi w fundacjach na poziomie europejskim (np. Green European Fundation) – szkolenia, warsztaty i publikacje GEF-u trafiaj daleko poza granice Unii Europejskiej m.in. do Europy Wschodniej i krajw Kauzaku). Czy polskie fundacje polityczne te mogyby mie taki szeroki wachlarz dziaalnoci? Myl, e tak – pokazuje to chociaby Krytyka Polityczna, ktra jaki czas temu przygotowaa czasopismo skierowane na rynek ukraiski czy Zielony Instytut, ktry ostatnio nawiza wspprac z biaoruskimi Zielonymi.

Postulatowi ustawy o fundacjach politycznych powinno towarzyszy danie demokratyzacji finansowania partii politycznych (np. na zasadzie tortu – masz 0,5 proc. poparcia w wyborach – masz 0,5 proc. dotacji) i zmniejszenia liczby podpisw, ktre dla sabych logistycznie (ale silnych programowo) ugrupowa s czsto barier nie do przebicia. Moe 50 czy 60 list do wyboru moe by na pocztku kopotliwe dla wyborcw, ale to cena jak warto zapaci. Pienidze nie powinny by barier wejcia do polityki: w innym wypadku doczekamy si powtrki sytuacji z Ukrainy, gdzie jednym z popularniejszych zaj dla studentw i emerytw jest demonstrowanie za pienidze, wedug cile uzgodnionej stawki godzinowej. Nie musz chyba mwi, jakim zagroeniem dla demokracji jest sytuacja, gdy nawet ulica jest niewiarygodna.

Czytaj dalej

Artykuy

Pokolenie Le Madame w epoce frytek

Le Madame
Film Joanny Rajkowskiej ?Le Ma!? opowiada o wydarzeniach z marca 2006 r., kiedy decyzj wadz miasta eksmitowano klub Le Madame ? miejsce kultowe, czce mainstream z alternatyw, seks z polityk, twrcw z odbiorcami. Na wczesnej mapie Warszawy byo to miejsce wyjtkowe ? w atmosferze konserwatywnego przesilenia pod hasami ?rewolucji moralnej? i ?IV Rzeczpospolitej? tworzyo przestrze rnorodnoci, kulturalnych eksperymentw, otwartej debaty. 15 kwietnia 2012 r. w Zielonym Centrum Marszakowska 1 odbya si projekcja dokumentu ?Le Ma!? i dyskusja z udziaem Kingi Dunin, Macieja Gduli, Magdaleny Mosiewicz i Katarzyny Szustow.
Szustow w obrazie Rajkowskiej mwi, e Le Madame byo otwarte na artystw, e kady mg przyj z wasn propozycj i mia szans zrealizowa swj pomys. Podkrelaa rwnie, e Le Ma bya polityczna ? zarwno w sensie partyjnym (klub by zarazem siedzib Partii Zieloni), jak i realizacji wartoci nowej lewicy: otwarcia na mniejszoci i osoby wykluczone. Byo to miejsce otwarte na alternatywne pogldy i tosamoci ? lesbijki, ekologw, feministki, ale te przestrze rozrywki. Przycigao tych, ktrym byo duszno w prawicowej Polsce.
Nie dziwi wic, e obrona Le Madame przycigna tych wszystkich, ktrzy poszukiwali oddechu. ?To jest wasza demokracja!?, ?Przyjdzie pora na Kaczora?, ?Zaspawana demokracja?, ?Demokracja ? okupacja? ? krzyczeli obrocy Le Madame. Zdawali si nie uznawa autorytetu wadzy, wynikajcego z samej wadzy. Dyskutowali z emocjami komornika: ?Czy Pan wierzy w to, co robi??. Asystujcym przy eksmisji policjantom piewali wczesny klubowy hit ?We are your friend, you never be alone again, so come on?. Krystian Legierski, wtedy waciciel klubu, a dzi warszawski radny, mwi w filmie, e Le Ma nie pasuje do ?ich spjnej wizji spoeczestwa polskiego?.
Debat po projekcji prowadzia Magda Mosiewicz, w 2006 r. przewodniczca Zielonych, obecnie twrczyni filmw dokumentalnych i inicjatorka Departamentu Propozycji w ramach festiwalu ?Warszawa w budowie?. Mosiewicz wspomniaa pierwsz debat, ktr zorganizowaa w Le Madame: o liberalnej inteligencji. Wwczas taka debata w klubie czy kawiarni bya czym niezwykym, dzi takie debaty odbywaj si w Warszawie codziennie, choby w Nowym Wspaniaym wiecie. Mosiewicz zaznaczya, e dzi ludzie dawnego Le Ma s zawodowo spenieni: Katarzyna Szustow pracuje w Teatrze Dramatycznym ? najwaniejszej scenie Warszawy, Krystian Legierski zosta stoecznym radnym, Bartek Lech pracuje w OBWE, Joanna Rajkowska dostaa Paszport Polityki. Mamy te dzi wasne instytucje, silniejsze ni 6 lat temu.
Katarzyna Szustow, w 2006 r. kierowniczka artystyczna Le Ma, dzi pracownica Teatru Dramatycznego, stwierdzia, e przez te lata wiele si nie zmienio. Zmienia si wadza z PiS na PO, ale obecna ekipa cay czas chce mie poukadan kultur. Stwierdzia rwnie, e dla niej obrona Le Ma jako 23-latki bya okrutn szko ycia. Caa przygoda z klubem trwaa 18 miesicy. Dodaa, e Le Madame byo te miejscem zaznaczania swojej tosamoci seksualnej i rodzio wiksze emocje ni wszystko, co robimy dzi. PiS by bardziej oczywistym wrogiem, a obecna wadza jest bardziej sprytna.
Wedug Macieja Gduli Le Madame byo wanym miejscem, poniewa przeamywao bariery. Chociaby homoseksualno staa si polityczna, znalaza si w mainstreamie. Ruch obrocw Le Madame mia swoj kontynuacj, ktrej najnowszym wcieleniem bya Kolorowa Niepodlega. Gdula przypomnia felieton Kingi Dunin z 2006 r. ?Kartofle i frytki?, w ktrym porwnywaa PiS do kartofli, a PO do frytek (chocia niektrzy myl, e midzy kartoflami a frytkami jest olbrzymia rnica, tak naprawd jedne i drugie robi si z ziemniakw). Podkreli, e wtedy by to pogld nowatorski i dla wielu osb trudny do przyjcia, ale dzi zaczynaj to dostrzega rwnie ludzie centrum, jak chociaby Agnieszka Holland. Jego zdaniem nowa lewica jest dzi inna ni 6 lat temu ? odwaniejsza, bardziej pewna wasnych racji, podejmuje nowe tematy, takie jak obrona stowek szkolnych czy walka o budownictwo komunalne.
Kinga Dunin zdefiniowaa Le Madame jako miejsce spotka. Spotkanego przypadkiem czonka modziewki PO, ktry przyszed do Le Ma na piwo, zwerbowaa do Zielonych. Byo to rwnie miejsce, w ktrym w kocu doszo do spotkania lewicy kulturowej i ekonomicznej.
Dalsza cz debaty oscylowaa wok teraniejszoci, zwaszcza polityki obecnych wadz warszawy wobec niezalenej kultury. Lista problematycznych miejsc i instytucji jest duga: Chodna 25 nie dostaa koncesji na alkohol, zamiast Muzeum Sztuki Nowoczesnej na Placu Defilad stoi tymczasowy MacDonald’s, Nowy Wspaniay wiat ma si wyprowadzi pod pretekstem reprywatyzacji, Krytyce Politycznej mimo wygrania konkursu nie przyznano lokalu na Placu Grzybowskim z powodu niespenienia ?niepisanych oczekiwa? urzdnikw, Macieja Nowaka pozbawiono funkcji dyrektora Warszawskich Spotka Teatralnych. Zdaniem Mosiewicz pokazuje to, e wadza paradoksalnie przejmuje si tym, co mwimy i robimy.
Wedug Szustow miasto ponioso dramatyczne koszty w zwizku z organizacj Euro 2012. Jej zdaniem wadza jest wiadoma tego, co robi. ?Wybiera si ludzi, ktrzy uparcie d do wadzy, s przewidywalni, bezpieczni?. Dunin uwaa, e to po prostu wygodnictwo: ?Wadza te ma swoj kultur, boj si naszych idei?. Dlaczego ma co dawa obcym, skoro mona da kolegom.
Dyskutanci zgodzili si, e rodowisko, ktre w 2006 r. bronio Le Madame, dzi tworzy szereg wasnych instytucji i wci zmienia Polsk swoj prac i dziaalnoci. Take Warszawa jest ju zupenie innym miastem ni jakie 10 lat temu ? pojawiy si w niej nowe przestrzenie spotka, dyskusji, niezalenej kultury. Mimo e w Polsce wci rzdz ? jak mwia w filmie Rajkowskiej Magda Raczyska ? ?mniej lub bardziej szare bd brunatne odcienie konserwatyzmu?, nowa lewica nie zmarnowaa tego czasu.
Bogumi Kolmasiak
Wicej o kulturze i jej zwizkach z polityk:

Czytaj dalej